Almanya Tedarik Zinciri Yasası Blokzincir Üzerinde Kurgulanabilir mi?

Almanya Federal Meclis’i tarafından yeni yasama döneminde onaylanması beklenen Tedarik Zinciri Yasa taslağını kabine 3 Mart 2021’de kabul etti. (“Gesetz über die unternehmerischen Sorgfaltspflichten in Lieferketten”) Federal Meclis tarafından onaylanması durumunda yasa 1 Ocak 2023 gibi yakın bir tarihte yürürlüğe giriyor olacak. Tedarik Zinciri Yasası kapsamında neler mevcut? Yasa kapsamında 1 Ocak 2023’te öncelikle Almanya’da yerleşik 3.000 kişi ve üzerinde çalışanı olan şirketlerden ve bu ölçekteki Alman ortaklı şirketlerden başlanması, 1 Ocak 2024 sonrasında ise 1.000’den fazla çalışanı olan şirketlerin kapsama dahil edilmesi bekleniyor. Yasa mevzuatının temelinde, Alman pazarı için mal üreten kişilerin haklarının da korunması hedeflenerek, tedarik zincirlerinde insan haklarının korunmasının sağlanması, özellikle küresel ekonomide adil ve elverişli çalışma koşulları, yeterli yaşam koşullarının uygunluğu, çocuk işçi çalıştırmama, sömürü, ayrımcılık ihlallerinin engellenmesi ve su kaynaklarının kirletilmesi ve uygunsuz çevre tahribatının durdurulması gibi yükümlülükler yer almaktadır. Mevzuat, insan hakları ve çevre ile ilgili riskleri analiz etmeyi, ihlalleri önlemeyi, şikayet mekanizmaları oluşturmayı ve faaliyet raporlamalarını da içermektedir. Yükümlülüklerini yerine getirmeyen işletmelere para cezası dışında üç yıla kadar kamu işlerinden mahrum bırakılma yaptırımları söz konusudur. Yapılacak risk analizi raporlarına, şirkete ait tüm tesislerin, hammade çıkarılması aşamasından nihai ürünün tüketiciye ulaşmasına kadar ki tüm süreçler ve alakalı faktörler dahil edilecektir. Kanunda belirtilen çerçevede şirketler, halihazırda risk faktörü varsa önleyici önlemleri almak ve iyileştirici tedbirleri uygulamak şirketlerin sorumluluğunda olacaktır. Sadece işletmenin kendi işyerindeki eylemleri değil, Alman pazarı için mal üreten dolaylı tedarikçileri ve sözleşme ortaklarını da kapsayacak şekilde durum tespitleri yapılması, dokümantasyonunun tutulması, analiz raporlamaların belirli bi period ve düzen dahilinde tutulması, şikayetler için prosedürler oluşturulması yükümlülükleri söz konusudur. Bu raporların halka açık olarak yıllık olarak sunulması ve Federal Ekonomi ve Yürütme Denetimi Dairesi tarafından kontrol edilmesi beklenmektedir. Almanya Tedarik Zinciri Yasası’ndan Türkiye etkilenecek mi? Türkiye de bu yasadan etkilenecek ülkeler arasında yer alıyor. Çünkü Almanya Türkiye’deki en büyük yabancı yatırımcı ülkeler arasında geliyor. 2019 yılında Türkiye % 9.2 oran ve 19,279 milyon USD İLE en çok Almanya’ya ihracat yaptı. Türkiye’nin Almanya’ya ihraç ettiği ürünler ağırlıklı olarak tekstil, deri mamülleri, demir çelik, gıda ve makine parçaları ve makineler iken, Almanya’nın Türkiye’ye ihraç ettiği ürünler arasında motorlu taşıtlar, otomotive yan sanayi ürünleri, makineler ve kimyasal ürünler geliyor. Şirketilerin Tedarik Zinciri Yasası’nda beklenen yükümlülükleri yerine getirmeleri için blokzincir nasıl kullanılabilir? Günümüzdeki verileri depolama yöntemlerine baktığımızda kişiler, ya kendi kişisel bilgisayarlarında, ya merkezi sunucularda ya da kendileri için bulutta tanımlanmış olan alanlarda verilerini ‘veri silosu’ şeklinde yoğunlukla muhafaza ediyor. Bu noktada kişisel bilgisayarımız dahi olsa verilerimizi depoladığımız bu alanlarda verilerin değiştirilmeden saklandığına dair bir güven sorusu mevcut. Aklımızdaki bu sorunun riskini azaltmak için de güveni arttırabilecek unsurları sunan aracılara güvenmeyi tercih ediyoruz. Blokzincir t…