Hipokrat Yemininden Amazon’un Gözetim Kapitalizmine bir Yolculuk

Verinin, sağlık hizmetlerindekinden daha değerli olduğu bir alan hayal edebiliyor musunuz? Önceki yazımızda yapay zeka ve blokzincirinin sağlık endüstrisini nasıl dönüştürdüğüne bir giriş yapmıştık. Sağlık durumu ile ilgili kritik endekslerin depolanması, izlenmesi ve yorumlanması, erken teşhis ile geç teşhis arasındaki büyük farkı yaratabilir. Reaktif yerine proaktif teşhis, hastalığın tedavisinden ziyade önlenmesi… Bu da bazı insanlar için yaşam ve ölüm arasındaki fark demek. Yapay sinir ağları ve makine öğrenme algoritmaları bu kritik parametreleri ve sinyalleri yorumlamada ve hatta bazı hastalıkları teşhis etmede daha iyi bir hale geldi. Bir chatbot düşünün, sizin üzerinizdeki giyilebilir cihazlardan nabız, kan şekeri, metal seviyesi gibi verileri anlık çekip anlamlandırıyor, paralelde hastane kayıtlarındaki önceki tedavi bilgilerinize ulaşıyor, sizden şu an nasıl hissettiğinizle ilgili done alıyor ve hepsini tıpkı bir tıbbi asistan gibi harmanlayıp yorumluyor. Veriden bilgiye, bilgiden yoruma, yorumdan aksiyona ve aksiyondan etkiye giden değer zincirinin hepsini sizin sağlığınız için tamamlıyor. Verimsizliğin en üst düzeyde olduğu sağlık sektörü gibi hantal bir yapı için gelin hep beraber bir hayal kuralım. Öyle bir dünya hayal edin ki, yapay zeka destekli asistanınız bütün tahlillerinize ulaşabiliyor, günlük olarak kan, tükürük, hormon, idrar analizinizin sonucuna bakıyor, olası sorunları erkenden tespit ediyor ve sizin en iyi tedaviyi almanız için doktorlara yönlendirmeler yapıyor. Hastaneye gittiğinizde sağlık personeli en iyi değerlendirmeyi yapabilmek adına son tıbbi geçmişinizin daha detaylı ve yapısal bir kaydına erişiyor. Tedavi devam ettikten sonra sağlık görevlisi tedavinin seyrini gerçek zamanlı izleyebiliyor, verilen ilaçların etkinliğini analiz edebiliyor ve hastane kayıtlarını otomatik olarak güncelleyebiliyor. Bu şekilde resmin sadece küçük bir parçasını değil de yüksek çözünürlüklü büyük resmi yukardan görüp çıkarım yapabiliyor. Asıl potansiyel şurada ki; toplanan bu veriler doğru şekilde anonimleştirilebilirse , tıp uzmanlarının tedavilerini iyileştirmelerine ve hastalara daha kesin bilgi vermelerine izin veren birçok ek veri sağlayabilir. Bu hayalin çıktısı ise hastalar için daha iyi, daha verimli sağlık hizmetidir. Şimdi kurduğumuz hayalden gerçek dünyaya geri dönelim. Günün sonunda sağlık en büyük endüstrilerden biridir ve son derece karlıdır. Sektörün tüm ulvi misyonuna rağmen gözetim kapitalizminin tüm kuralları en sert haliyle burada da geçerlidir. Bir hizmeti iyileştirmek için kişilerin verisini toplama ve gözetim kapitalizmi arasındaki bulanık sınırlarda her zaman bir tansiyon olacaktır. Bunun son örneklerinden biri Amazon’un Alexa’sına bağlı cihazlar ile müşterilerin sağlık verilerini işleyebileceğinin duyurusu. Amazon, Alexa üzerinde uygulama geliştiren ve sağlık sektöründeki düzenlemelere uyumlu 6 start up ile ortaklık yaptığını açıklayarak, Alexa sahiplerinin reçeteli ilaçlar için gönderilerin durumunu kontrol etmelerine veya bazı sağlık hizmetleri sağlayıcılarıyla acil durum randevuları rezervasyonu yapmalarına izin verdi. Bunlar küçük adımlar gibi görünebilir fakat Amazon için sağlık sektörüne geçmek için uzun vadeli bir stratejinin bir parçasını temsil ediyor. Müşteriler, kan şekeri sonuçlarını, kablosuz glikoz monitörleriyle iletişim kuran Alexa aracılığıyla izleyebiliyor ve analiz edebiliyorlar. Amazon, diyabet hastalarının sağlık durumlarını yönetmelerine yardımcı olmanın karlı bir iş olduğunu gö…