Kurum Kültürünü Uzaktan Çalışmanın Etkilerinden Nasıl Koruruz?

Uzaktan çalışmanın zorunlu olarak bu derece yaygınlaştığı günümüzde kurum kültürleri değişmeden kalabilir mi? Elbette hayır! Üstelik bu, hem üzerinde konuştuğumuz kurumlar hem de onun ilişkide olduğu diğer oyuncular için geçerli. Kurum ne kadar başarılı olursa olsun kurum kültürünü değiştirmeden koruma çabası, sürdürülebilirlik açısından büyük riskler barındırır. Kurum kültürü nedir? Uzaktan çalışmanın kurum kültürüne etkisi konusuna geçmeden önce kurum kültürünün ne olduğuna bir bakalım. Çok tartışılan ancak fikir birliğine varılamayan kurum kültürü tanımına birlikte göz atalım: Kurum kültürü; varsayımlardan ve ortak anlayış tarzlarından yola çıkılarak, işyerindeki davranışları yönetilebilir kılan açık ve net oyun kurallarından oluşur. Aslında daha basit tanımı ile; “kurum kültürü, bir kurumda oyunun kuralı olarak da tanımlanabilir.” Kurum kültürü sayesinde sosyal sistemin istikrarı korunabilir, çalışanların tutum ve davranışları şekillendirilip, yönetmek kolaylaşır. Kurum kültünün gücü, yarattığı etkiyi değiştirir. Hep istenen ve hedeflenen güçlü bir kurum kültürüne sahip olmanın en iyi yanı tutarlılık ve süreklilik sağlamasıdır. Kötü yanı ise, değişen dünyaya uyum sağlama konusunda yapılması gerekenleri engelleme potansiyelidir. Uzaktan çalışma, hızlı dijitalleşmeyle zorunlu hale gelen değişim potansiyeli taşımaktadır. Bununla birlikte uzaktan çalışma hem zayıf veya kurum kültürüne sahip olmayan organizasyonlar hem de çok güçlü kurum kültürüne sahip olanlar için aşılması zor engeller yaratabilir. Kurum kültürü, kurumdaki eylemlere ve etkileşimlere rehberlik eden bütünsel ve biraz da gizemli güçtür. Bu kültürün değiştirilmesi için gösterilen çabalar, kurumun genel stratejisini değiştirmekten daha zordur çünkü kurum kültüründe süreçlerin çoğu bilinçsizdir. Bilinçsizlik, kurum kültürünü, kaldıraç kullanarak yerinden oynatabilecek bir yapı olmaktan çıkarır. Bu nedenle liderlerin değişim yönetim programlarına başlamadan önce yönettikleri kurumun hakim kültürünü ve etkisini anlamaları kritik öneme sahiptir. Çalışanlar değerlerine ters düşen görevleri ve davranışları yapmaya yönlendirilirlerse, rasyonel tartışmalar hızla ahlaki tartışmalara dönüşür ve bu da sonucu olumsuz etkileyebilir. “Kurum kültürü, aynı zamanda, organizasyonların çalışanlara yönelik tutumlarını belirleyen bir ilişki ağıdır.” Uzaktan çalışma gibi merkezileşme derecesi düşük çalışma modellerinde kurum kültürünün güçlendirilmesi ya da değişim yönetimi daha da zorlaşabilir. Yüz yüze iletişimin sıklığının az olması, ortak kültürel normların sürdürülmesini ve yenilerinin oluşumunu güçleştirir. Kuruma yeni katılanlar, kurum kültürü oyununun kurallarını net olarak öğreninceye kadar kurumun tam bir üyesi olarak kabul görmezler. Bu nedenle kurumdaki deneyimlerine tamamen “uzaktan çalışan” olarak başlayanların, kurum kültürünü benimsemeleri için yeni yöntemlerin belirlenmesi çok önemlidir. Uzaktan çalışma, sadece “pandemi kaynaklı geçici bir yönetim modası/modeli” olarak tarihe karışır mı? (Bu konudaki uygulamaları anlattığım; “uzaktan çalışma uzaklarda mı kalacak?” başlıklı yazıma göz atabilirsiniz.) Son açıklanan düzenlemelerden sonra bir kere daha emin olduk ki uzaktan çalışma ve hibrit organizasyonlar ile uyumlu olmak, kurumları gelecekteki başarıya hazırlıyor. Kısmi veya tam uzaktan çalışma yeni normalin gerçeği haline dönüştü, dönüşüyor. Uluslararası danışmanlık ve araştırma şirketi Gartner’ın geçtiğimiz Nisan ayında CFO’ların katılımı ile yaptığı anket sonucuna göre, katıl…