BlockchainCOVID-19

Küresel Pandemiye Blockchain Gözlüğüyle Bakmak

İnsanlığın defalarca daha büyük kayıplar da vererek yaşadığı küresel krizlerden birine kendi yaşam süremiz içinde ilk kez bu şiddette tanık oluyoruz. İstatistiklere de bakarsak insanlık her nesilde böyle pandemileri birkaç kez yaşıyor. Bunların ötesinde, dünyanın farklı bölgelerinin birbiriyle iletişim ve etkileşiminin bu kadar yoğun olmasının etkilerini de görüyoruz. Pandeminin ilk döneminde çok fazla söylenen fakat son günlerde etkisi biraz azalan bir söz var: “Bundan sonra hiçbir şey eskisi gibi olmayacak.” Peki gerçekten öyle mi? Bu sesin arkasında reel gerçekler kadar, önceki halinden memnuniyetsizlik ve barındırdığı riskleri görmek de var. Peki bu riskleri minimize etmek ya da memnuniyetsizliğimizi gidermek için yeni teknolojileri ve bunlardan özellikle yapısı ve felsefi arkaplanı ile ayrışan blockchain’i nasıl kullanabiliriz?

Ne görünüyor?

Giriş paragrafında da bahsettiğimiz üzere pandemi özellikle tedarik zincirindeki eksikleri, verilerin paylaşımı ve doğrulanmasındaki zayıflıkları ilk kertede öne çıkardı. Hatta bu verilerin paylaşımındaki sorunlar devletler arası birçok spekülasyon ve sorunu da doğurdu. Ayrıca veri kaynaklı sorunlar, organizasyonlar ve bireylerin de pandemiyle mücadelede yaşadığı kararsızlığı, salgının peak yaptığı zamanlara kadar beslemeye devam etti. Ek olarak devletler ve organizasyonların ekonomik zorluklar yaşayan bireylere erişimde yaşadığı sorunlar ve zorlukların da pandemi sürecinde iyice aşikar olduğunu söyleyebiliriz.

Blockchain gözlüğüyle bu gerçeklere nasıl bakabiliriz?

Blockchain teknolojisinin, son 5 yılda özellikle hem startuplar, hem devletler hem de güçlü şirketler tarafından birçok çözüm yaratmak için kullanıldığını görüyoruz. Bir sihirli değnek gibi değdiği her şeyi mükemmel hale getirmeyeceğinin, üzerinde çalışmamız gereken milyonlarca kullanım senaryosu olduğunun ve bunların etkilerini de bilmemiz gerektiğinin altını çizmemiz gerekecek. Fakat özellikle küresel pandemi gibi büyük krizlerin bu teknolojilere yapacağı hızlandırıcı etkinin de farkında olmak gerek. Çünkü görünüyor ki mevcut çözümlerimizin bazıları yeterli iken bazıları hala yetersiz hatta hatalı.

Peki blockchain gözlüğüyle baktığımızda bu sorunların hangilerine ne tür çözümler bulabiliriz? Örnekleri ele alarak ilerleyelim.

Pandemi sürecinde tüm dünya ve hatta bu krizden az etkilenmesini bekleyeceğimiz Avrupa ve Amerika dahil birçok ülke ciddi bir sorun yaşadı. Tıbbi malzeme, ekipman, teknik gereç ve techizat eksikliği. Geçtiğimiz yıllarda Amerika’da emekli bir asker tarafından kurulan VeriTx adlı startup blockchain temelli bir çözüm geliştiriyor ve sağlıkla ilgili 3D basılı malzemelerin, ürünlerin modellerini paylaşılabilir bir ağ üzerinde depolayıp, görüntülemeye izin veriyor. Ayrıca platform baskı siparişi vermek isteyenlere de hizmet veriyor. Pandemi döneminde hazırlıksız yakalandığımız solunum cihazlarına ve onların yedek ekipmanlarına ulaşmak bize çok uzun süre kaybettirdikten sonra, üretici şirket tarafından sağlanan lisans ve materyaller kolaylaştırdı. Böyle bir çözümün hayat kurtarıcı olacağını tek bir cihazda dahi deneyimleme fırsatı bulduk. Blockchain de burada manipüle edilmeye, ortadan kaldırılmaya dayanıklı yapısıyla güçlü bir altyapı sağlayabilir.

Bu yaklaşımı yaygınlaştırmak isteğimizde basılabilir 3 boyutlu sağlık malzemeleri yerine, ihtiyacımız olan başka bir ürünü koymak yeterli olacaktır. Örneğin: Veri Merkezli Ağ Haritaları, yine bu şekilde görüntüleyebileceğimiz, bölgemizdeki yoğunluk oranını, test merkezlerini, sağlık kuruluşlarını, o sağlık kuruluşlarındaki yoğunluğu, geçici sağlık merkezlerini ve kriz sırasında ihtiyacımız olan tüm bilgilere erişebileceğimiz bir kriz haritası yine gelecek bir krizde oldukça faydalı bir çözüm olarak öne çıkacaktır.
Ayrıca özellikle yardım kampanyaları ve pandemi nedeniyle giderilmesi zorunlu olan ihtiyaçların karşılanmasında paylaşım ekonomisi temelli modelleri kısaca özetlersek “crowdfunding for pandemic” gibi bir modeli hayata geçirmek oldukça önemli avantajlar sunacaktır. Blockchain’in yine böyle bir altyapı için iki taraflı alışveriş, değişim gibi olanakları olağanüstü sağlıklı, güvenli sağlaması ve güvenilirliği nedeniyle biçilmiş kaftan olacağını görmek gerekecektir. Ayrıca devletler ve şirketlerin, bu tür krizlerde tedarik zincirindeki bozulmalar nedeniyle yaşadığı sorunlar da özellikle insani yardım malzemeleri ve sağlık malzemeleri sağlayıcılarının haritalanacağı blokzincir tabanlı bir tedarik zinciri ağı ile minimuma indirilebilir. Farklı tedarikçiler alternatifleriyle, farklı ürünler ikameleriyle çok daha hızlı ve sağlıklı bir şekilde erişilebilir hale gelir. Ayrıca gündelik yaşam ve kriz anları için ağ üzerinde farklı erişim seçenekleri de planlanıp, hazır hale getirilebilir.

Ek olarak blockchain teknolojisinin gelecekte en çok kullanılacağı alanlardan biri kimlik yönetimi ve doğrulama. Yine pandemi gibi olağanüstü kriz durumlarında bu özellik de özellikle sokağa çıkma kısıtlamaları başta olmak üzere bazı alanlardaki kısıtlamaları yönetmek ve kamu çalışanlarına, sağlık çalışanlarına ekstra hizmetler sağlamak için faydalı olacaktır. Örnek olarak, otellerin kayıtlı olduğu bir sistem üzerinde sağlık çalışanlarının tüm otellerde kalabilmesini sağlayan bir kimlik doğrulama sistemi. Sonuç olarak, yaşadığımız kriz içinde bulunduğumuz, planladığımız ve kullandığımız sistemin özellikle kriz anlarında çok da kolay bir şekilde aksadığını hatta yer yer atıl duruma düştüğünü gözler önüne serdi. Ve kriz özellikle yeni teknoloji ve teknolojik yaklaşımlar üzerinde hızlandırıcı bir etki yaptı. Bunlara örnek olarak başta veri çalışmaları, uzaktan çalışma modelleri ve yapay zeka çalışmaları gösterilebilir.

Blockchain teknolojisi de küresel pandemide önemini uygulamalar alanında henüz yaygın olarak yer bulamasa da yapılmaya başlanan ve devam edilen global ölçekteki çalışmalara hem takip edilebilirlik, hem güvenilirlik hem de güvenlik gerekçeleri nedeniyle altyapı olarak hizmet vermek için önemli bir avantaja sahip. Küresel pandemiye bu perspektiften baktığımızda tedarik zinciri uygulamalarının, haber ve veri doğrulama girişimlerinin, kimlik yönetimi ve ağ merkezli uygulamaların, veri haritalarının, dağıtık platformların gelecekte güçlü bir yapıya sahip olacağını öngörebiliriz. Küresel pandeminin bu uygulamaların hayatımıza yerleşmesine ve blockchain temelli farklı çözümler geliştirilmesine önemli bir hızlandırıcı olarak etki edeceğini söylemek hiç de zor olmayacaktır.

Başlangıç Noktası E-bülten

Merak etmeyin. Asla Spam yapmıyoruz.

İlginizi çekebilir
BlockchainGeleceğin İş Dünyası

Birleşik Arap Emirlikleri’nde Blokzinciri Ekosistemi ve Uygulamalar

Blockchain

“Big Brother is Watching Blockchain”: Blockchain Gözetim Pazarı

Blockchain

Blokzincirsiz Bir Siber Güvenlik Düşünülebilir Mi?

COVID-19Dijital Dönüşüm

Yeni Hayat

Başlangıç Noktası E-bülten

Merak etmeyin. Asla Spam yapmıyoruz.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir